Meerderheid raad positief over voorstel bestuurlijk stelsel

Gisteren heeft de Gemeenteraad in een extra commissie algemene zaken gesproken over de voorstellen van het College voor een nieuw bestuurlijk stelsel. Een meerderheid van de raad kon zich vinden in de voorstellen. De VVD had liever gezien dat de deelraden volledig worden afgeschaft, maar kan zich vinden in het compromis van kleinere bestuurscommissies met veel minder taken dat nu voorligt. De inbreng van fractievoorzitter Robert Flos is hieronder terug te lezen.

Hoofdlijnen nieuw bestuurlijk stelsel in cie AZ 17 oktober 2012

Goed dat er voorstel ligt voor hoofdlijnen nieuw bestuurlijk stelsel. Tijd dringt. Van belang dat we als gemeenteraad snel richtinggevende uitspraken doen.

Voorkeursvariant VVD: Mokum 3.0

Het is duidelijk welk model de voorkeur heeft van de VVD: Mokum 3.0, een bestuursmodel met alleen een centraal politiek bestuur en géén politieke laag op stadsdeelniveau, met veel minder ambtenaren, integrale beleidsvorming en nadruk op goede dienstverlening voor de burgers en bedrijven.

Twee derde meerderheid oneens met afschaffen decentrale politiek laag

Tegelijkertijd massieve meerderheid in de raad van 29 van de 45 zetels die onze ideeën voor het afschaffen van een decentrale politieke laag sowieso niet steunden en ofwel het liefst alles –binnen de wettelijke mogelijkheden- bij het oude lieten (PvdA en D66) dan wel het tegenovergestelde van ons voorstel nl. alleen nog maar decentraal kiezen van politici in 7 “districtsraden” die vervolgens samen het stadsparlement kiezen (wettelijk niet mogelijk) en als terugvaloptie ook iets dat zo veel mogelijk op het huidige systeem wilde (GL).

Geen getuigenispolitiek maar werkbaar compromis bestuursmodel

Als belangrijke collegepartij en vanwege belang van een zo groot mogelijk politiek draagvlak voor een nieuw bestuursmodel is door het college bij ons afgetast in hoeverre wij bereid waren mee te gaan in een werkbaar compromis model dat niet alleen belangrijke wensen van de raadsmeerderheid zou honoreren maar ook voldoende rekening zou houden met onze wensen en ideeën. Wij hebben hier positief op gereageerd vanuit de overtuiging dat we liever een aantal belangrijke van onze ideeën terug zouden vinden in het nieuwe voorstel maar een ander deel ook niet dan dat we enkel getuigenispolitiek zouden bedrijven, tegen zouden stemmen en voor langere tijd opgescheept zouden zitten met een bestuursmodel dat zoveel mogelijk het huidige model kopieert.

Kijkend naar het nu liggende voorstel, vinden wij dat het College erin geslaagd is tot een bestuursmodel te komen dat zeker niet ons ideaal is maar waar wij wel in voldoende mate de vertaling van 1S1O (1 Stad, 1 Opgave) onze ideeën in terug zien om het te kunnen steunen en wat werkbaar is voor de stad vanaf 2014 en past binnen de kaders van het wetsvoorstel.

Beoordeling voorstel op hoofdlijnen

Hét grote punt dat wij natuurlijk hebben moeten “inleveren” is het feit dat er nog steeds een vorm van decentraal politiek bestuur met een eigenstandig lokaal pakket van bevoegdheden blijft. Helaas heeft de nationale wetgever dit niet onmogelijk gemaakt! Ook de extra nadruk op de burgerparticipatie in het stuk is niet geheel de onze, daar waar wij als liberalen meer waarde hechten aan de representatieve democratie dan aan de participatieve democratie.

Aan de andere kant komt dit voorstel in combinatie met de voorstellen in Kadernota 2013 en 1S1O wel tegemoet aan diverse andere uitgangspunten van Mokum 3.0 die maken dat wij met de hoofdlijnen in kunnen stemmen:

• Veel minder politici in Amsterdam: van 203 stadsdeelraadsleden en daarbovenop 30 DB’ers (totaal 233) naar 98 bestuurscommissieleden inclusief 21 DB’ers: meer dan een halvering
• Veel minder ambtenaren in totaliteit (Mokum 3.0: -1.350 ambtenaren, Kadernota – 1.500 ambtenaren).
• Veel minder ambtenaren decentraal: één ambtelijke organisatie per 1 januari 2014 die formeel vallen onder de gemeentesecretaris (p. 7).
• Centralisering en integraliteit van de beleidsvorming: “van alle beleidsdomeinen worden beleidskaders in de gemeenteraad vastgesteld”. Decentraal nadruk op (beleid op) uitvoering.
• Veel minder taken en bevoegdheden decentraal, worden ook op p. 6/7 ook 13 concrete gebieden genoemd waarop bevoegdheden van decentraal naar centraal zullen verschuiven.
• Veel lagere budgetten decentraal.
• Betere en uniformere dienstverlening aan burgers en bedrijven (“stedelijk retailconcept voor dienstverlening”, p .7).

Los daarvan ook positief aan voorstel:

• meer gebiedswerken van centrale diensten
• als er territoriale bestuurscommissies dan liever met democratisch gekozen bestuursleden dan benoemde bestuurscommissieleden  vanuit ons voorkeur voor representatieve democratie
• “telkens moet ook bezien worden of gemeente zelf taak uitvoert of dat uitvoering door derden tot betere verhouding in prijs en kwaliteit leidt” (p. 6)

Enkele specifieke aandachtspunten

• Aantal DB’ers is nu standaard drie, in hoeverre ook bespreekbaar maximaal drie?
• Verdere toekomst: provincieloze metropool
• Goed dat er geen differentiatie van bestuurlijke inrichting is
• Toets op geen stapeling van taken die wetttelijk immers niet mag.
• Voor ons van belang dat toekomstige bestuurscommissies niet alleen op sociaal vlak integraal gebiedsgericht problemen aanpakt (zoals ook de Raad voor de Stadsdeelfinanciën in haar recente advies lijkt te suggereren) maar ook op fysiek vlak (openbare ruimte, lokaal verkeer, lokale ruimtelijke ordening zoals bestemmingsplannen).
• Westpoort: bestendigen huidige situatie waarin Westpoort niet onder een stadsdeel maar onder de centrale stad valt wat logisch is gezien het geringe aantal inwoners en het grote aantal bedrijven aldaar (bedrijven zijn immers niet vertegenwoordigd in een gekozen bestuurscommissie)
• Zorgen over de voorstellen bij “gezamenlijk optreden” van gemeenteraad en bestuurscommissies: erg oppassen voor creëren van nieuwe bestuurlijke en politieke drukte: gezamenlijke vergaderingen, periodieke bijeenkomsten woordvoerders etc. of niet of zo minimaal mogelijk doen.
• Burgerparticipatie: belangrijke rol voor stadsdelen om dit vorm te geven (GL). Echter wij willen nadrukkelijk inspraak 3.0!
• Budget lokaal bestuur: zowel directe kosten (politici) als indirecte kosten (hun ondersteuning) wordt fors minder. Echter niet alleen kijken naar de q (hoeveelheid politici die minder wordt) maar ook naar de p (kosten per politicus): goede aanzetten in het stuk en ook in de cie AZ/JIF afgelopen week.
• Gezien het feit dat bestuurscommissies verlengd lokaal bestuur zijn van gemeenteraad en College lijkt het ook logisch om een raadscommissie en wethouder van de stadsdelen te hebben.
• Verzoek: brief aan EK om hun te manen tot spoed met behandeling wetsvoorstel.
• Proces: alles op alles zetten op ook daadwerkelijk in maart 2014 het nieuwe bestuurscommissiestelsel van start te laten gaan.